Aristote et la réforme de Clisthène - article ; n°1 ; vol.116, pg 37-51

Bulletin de correspondance hellénique - Année 1992 - Volume 116 - Numéro 1 - Pages 37-51
Jean Ducat, Aristote et la réforme de Clislhène. P. 37-51 L'étude ne porte pas sur la réforme de Clisthène en elle-même, mais vise seulement à comprendre l'image qu'en donne Aristote au chapitre 1 de ÏAthenaion Politeia et, plus accessoirement, dans quelques passages de la Politique. Pour Aristote, le seul souci de Clisthène aurait été de rendre supportable par le corps civique athénien l'incorporation de nombreux «étrangers» (métèques et affranchis). Cette intention explique toutes les bizarreries du texte : c'est aussi elle qui fait que la réforme de Clisthène s'insère logiquement dans le schéma que propose Aristote pour l'évolution de la démocratie athénienne fondée par Solon.
Η μελέτη δεν ασχολείται με την ίδια την κλεισθένεια μεταρρύθμιση, αλλά προσπαθεί απλώς να συλλάβει την εικόνα της, όπως την αποδίδει ο Αριστοτέλης στο πρώτο κεφάλαιο της Αθηναίων Πολιτείας και, δευτερευόντως, σε ορισμένα εδάφια των Πολιτικών. Κατά τον Αριστοτέλη, μοναδικό μέλημα του Κλεισθένη θα ήταν να γίνει ανεκτή η ένταξη των πολυαρίθμων ξένων (μετοίκων και απελεύθερων) από το σώμα των αθηναίων πολιτών. Η πρόθεση του αυτή ερμηνεύει όλες τις ιδιορρυθμίες του κειμένου : χάρη σ' αυτήν, η μεταρρύθμιση του Κλεισθένη εναρμονίζεται λογικά στο σχήμα που προτείνει ο Αριστοτέλης για την εξέλιξη της αθηναϊκής δημοκρατίας, που ιδρύθηκε από το Σόλωνα.
15 pages
Source : Persée ; Ministère de la jeunesse, de l’éducation nationale et de la recherche, Direction de l’enseignement supérieur, Sous-direction des bibliothèques et de la documentation.